-१७ वर्षको अविस्मरणीय यात्रा, अनुभव र सम्झना
विचारमञ्च
✍️दिल बहादुर शाही – राजपुर-१, दाङ। “विद्यालय केवल ज्ञान बाँड्ने ठाउँ होइन, भविष्य निर्माण गर्ने पवित्र थलो हो; शिक्षक केवल पढाउने व्यक्ति होइन, पुस्ताको भविष्य कोर्ने शिल्पी हो।”
जीवनको यात्रामा कतिपय दिनहरू सामान्य भएर आउँछन् र बितेर जान्छन्, तर केही विशेष क्षणहरूले हाम्रो सम्पूर्ण जीवनको दिशा नै परिवर्तन गरिदिन्छन्। मेरो जीवनमा पनि २०६६ साल भदौ १ गते त्यस्तै एउटा अविस्मरणीय दिनका रूपमा आएको थियो। यही दिनदेखि ज्योति आधारभूत विद्यालय, राजपुर–१, गुरुङखोला, देउखुरी, दाङ सँग मेरो शिक्षण पेशाको औपचारिक यात्रा प्रारम्भ भयो।
त्यस दिनदेखि आजसम्मको १७ वर्षको यात्रा केवल जागिरको अवधि मात्र होइन; यो मेरो जीवनको महत्वपूर्ण अध्याय, संघर्ष, सिकाइ, आत्मीयता, जिम्मेवारी र सेवाको एउटा अविस्मरणीय कथा बनेको छ।
१. कक्षाकोठादेखि मनसम्मको यात्रा
सुरुवाती दिनहरूमा शिक्षकका रूपमा कक्षाकोठामा प्रवेश गर्दा विद्यार्थीहरूलाई पाठ्यपुस्तकका विषयवस्तु सिकाउनु र पाठ्यक्रम पूरा गराउनु नै मेरो प्रमुख दायित्व जस्तो लाग्थ्यो। तर, समय र अनुभवसँगै मैले बुझेँ—शिक्षकको वास्तविक भूमिका किताबका अक्षरहरू पढाउनु मात्र होइन रहेछ; बालबालिकाको मन पढ्नु, उनीहरूको सुप्त क्षमता पहिचान गर्नु, आत्मविश्वास जगाउनु र असल नागरिक बन्न प्रेरित गर्नु रहेछ।
विद्यालयको वातावरण, बालबालिकाका निर्दोष मुस्कान, अभिभावकका अपेक्षा, सहकर्मीहरूको साथ र समुदायको भरोसाले मलाई हरेक दिन नयाँ ऊर्जा प्रदान गर्यो।
२. प्रधानाध्यापकको जिम्मेवारी र अहिलेको सहायक प्र.अ.को भूमिका
शिक्षण यात्राको क्रममा मैले विद्यालयको नेतृत्व सम्हाल्दै प्रधानाध्यापक (प्र.अ.) का रूपमा काम गर्ने अवसर प्राप्त गरेँ। प्रधानाध्यापकको कुर्सीमा बसेर विद्यालयको शैक्षिक, प्रशासनिक र भौतिक पूर्वाधार विकासमा योजनाबद्ध तरिकाले नेतृत्व प्रदान गर्नु मेरो लागि ठूलो अनुभव र चुनौती दुवै थियो।
समय र व्यवस्थापकीय आवश्यकता अनुसार पूर्व प्रधानाध्यापकको रूपमा काम गरिसकेपछि अहिले म सहायक प्रधानाध्यापक को जिम्मेवारीमा रहेर विद्यालयको सेवामा समर्पित छु। पद वा जिम्मेवारी जुनसुकै भए पनि मूल उद्देश्य विद्यालयको उन्नति र विद्यार्थीको उज्ज्वल भविष्य नै हो भन्ने मान्यता ममा छ।
सहायक प्रधानाध्यापकको भूमिकामा रहेर मैले मुख्यतया निम्न पक्षहरूमा जोड दिँदै आएको छु:
गुणस्तरीय र प्रविधिमैत्री शिक्षा: आधुनिक शिक्षण पद्धतिको प्रयोग गरी सिकाइ-शिक्षण प्रक्रियालाई प्रभावकारी बनाउने।
अनुशासन र संस्कार: बालबालिकाहरूलाई अनुशासित, संस्कारी र जिम्मेवार नागरिक बनाउन प्रेरित गर्ने।
सहकार्य र समन्वय: प्रधानाध्यापक, शिक्षक साथीहरू, अभिभावक र व्यवस्थापन समितिबीच बलियो समन्वय कायम राख्ने।
३. सिकाइ र सम्झनाका १७ वर्षहरू
यी १७ वर्षहरूमा धेरै पुस्ताका विद्यार्थीहरू ज्योति आधारभूत विद्यालयको आँगनमा खेले, हुर्के र आफ्ना सपनाहरू पछ्याउँदै अगाडि बढे। उनीहरूको सफलतामा रमाउन पाउनु नै एक शिक्षकका लागि सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति र पुरस्कार हो।
यस अवधिमा अनेकौँ उतारचढाव आए, भौगोलिक चुनौती र साधन-स्रोतको सीमाहरूसँग जुध्नु पर्यो। तर, सहकर्मी शिक्षक साथीहरूको निस्वार्थ सहयोग, अभिभावकहरूको विश्वास र विद्यार्थीहरूको मायाले हरेक चुनौतीलाई समाधानको बाटोमा डोर्याउन मद्दत पुर्यायो।
निष्कर्ष
शिक्षण पेशा केवल रोजगारी होइन, यो त समाज रूपान्तरण र राष्ट्र निर्माणको एउटा पवित्र अभियान हो। ज्योति आधारभूत विद्यालयसँग जोडिएको मेरो यो १७ वर्षको यात्राले मलाई एउटा परिपक्व शिक्षक र जिम्मेवार नेतृत्वकर्ताका रूपमा स्थापित गरेको छ।
“शिक्षा, संस्कार र अनुशासन बालबालिकाको उज्ज्वल भविष्यको आधार हो” भन्ने मूल मन्त्रलाई आत्मसात् गर्दै आगामी दिनहरूमा पनि यस विद्यालयको शैक्षिक स्तर अभिवृद्धि गर्न र बालबालिकाको उज्ज्वल भविष्य कोर्न मेरो यो समर्पण, सिकाइ र क्रियाशीलता निरन्तर जारी रहनेछ।
