सम्पादकीय ✍️। स्थानीय निर्वाचन आउन अब धेरै समय बाँकी छैन। निर्वाचनको मिति नजिकिँदै जाँदा गाउँ–टोलका चोक, चौतारा, चिया पसलदेखि सामाजिक सञ्जालसम्म चुनावी चर्चा–परिचर्चा सुरु हुन थालेको छ। को उम्मेदवार बन्ला? कुन दलले कसलाई अघि सार्ला? कसको सम्भावना बलियो होला? यस्ता बहसहरू स्वाभाविक रूपमा बढ्दै जानेछन्।
तर चुनावी माहोल तात्दै गर्दा एउटा प्रश्न भने गम्भीर रूपमा उठाउन आवश्यक छ—हामी फेरि पनि पार्टी हेरेर मत दिने कि व्यक्ति र उसको क्षमता हेरेर?
निर्वाचनअघि नागरिकका गुनासा धेरै हुन्छन्। सडक बनेन, शिक्षा राम्रो भएन, स्वास्थ्य सेवा प्रभावकारी भएन, खानेपानीको समस्या समाधान भएन, बजेटको सही सदुपयोग भएन, जनप्रतिनिधि जनताको बीचमा देखिएनन्—यस्ता गुनासा हरेक टोलमा सुनिन्छन्।
तर विडम्बना के छ भने, चुनावको मुखमा पुगेपछि विगतका ती गुनासा एकाएक ओझेलमा पर्छन्। “मेरो पार्टी”, “हाम्रो मान्छे”, “हाम्रो झण्डा” भन्दै उम्मेदवारको योग्यता, क्षमता, इमानदारी र विगतको कामभन्दा पार्टीगत आस्था ठूलो बन्न पुग्छ।
पाँच वर्षसम्म भोगेको दुःखलाई पाँच दिनको राजनीतिक भावनाले बिर्सने हो भने फेरि पाँच वर्षपछि उही गुनासो दोहोरिन सक्छ।
मतदान कुनै औपचारिकता मात्र होइन। यो आगामी पाँच वर्षका लागि आफ्नो गाउँ, नगर र समाजको नेतृत्व कसको हातमा सुम्पने भन्ने महत्वपूर्ण निर्णय हो। त्यसैले मतदाताले यसपटक आफूलाई एउटा प्रश्न सोध्नैपर्छ—हामीलाई पार्टीको प्रतिनिधि चाहिएको हो कि जनताको प्रतिनिधि?
उम्मेदवार कुन दलको हो भन्ने प्रश्नभन्दा पहिले ऊ कस्तो व्यक्ति हो भन्ने प्रश्न महत्वपूर्ण हुनुपर्छ।
उसको चरित्र कस्तो छ?
ऊ इमानदार छ?
जनताको समस्या सुन्ने र समाधानका लागि पहल गर्ने क्षमता छ?
सार्वजनिक पदलाई अवसर होइन, जिम्मेवारीका रूपमा बुझ्छ?
आफूलाई मत नदिने नागरिकलाई पनि समान व्यवहार गर्न सक्छ?
सार्वजनिक बजेट र स्रोतलाई व्यक्तिगत तथा राजनीतिक स्वार्थभन्दा माथि राख्न सक्छ?
यी प्रश्नको उत्तर खोजेर मात्र मत दिने संस्कार विकास गर्न सके मात्रै निर्वाचनको वास्तविक अर्थ स्थापित हुन्छ।
किनकि स्थानीय सरकार कुनै एउटा दलको कार्यालय होइन। स्थानीय सरकार सम्पूर्ण नागरिकको साझा संस्था हो। त्यसैले निर्वाचित जनप्रतिनिधि पनि कुनै पार्टी, गुट वा समूहको मात्र प्रतिनिधि नभई सम्पूर्ण नागरिकको साझा प्रतिनिधि हुनुपर्छ।
हामीले त्यस्तो व्यक्तिलाई चुनावी मैदानमा उतार्न र निर्वाचित गर्न सक्नुपर्छ, जसले निर्वाचनपछि निर्धक्कसँग भन्न सकोस्—
“म पार्टीको उम्मेदवार भएर निर्वाचित भएको हुँला, तर अब म सबैको जनप्रतिनिधि हुँ। मलाई मत नदिने नागरिक पनि मेरा आफ्नै नागरिक हुन्।”
राजनीतिक दल लोकतन्त्रका महत्वपूर्ण आधार हुन्। विचार, संगठन र राजनीतिक सिद्धान्तको आफ्नै महत्व छ। तर स्थानीय निर्वाचनमा दलगत आस्थासँगै उम्मेदवारको व्यक्तिगत क्षमता, इमानदारी, सामाजिक व्यवहार र विगतको योगदानलाई पनि उत्तिकै महत्व दिनुपर्छ।
हामीले हरेक पटक चुनावपछि गुनासो गर्ने, तर चुनावका बेला फेरि उही गल्ती दोहोर्याउने प्रवृत्तिबाट माथि उठ्न आवश्यक छ।
“मेरो पार्टी” भन्दा माथि उठेर “मेरो समाज” सोच्ने समय आएको छ।
चुनाव जित्ने मानिस धेरै हुन सक्छन्। तर जितेपछि जनताको विश्वास कायम राख्ने, सबै नागरिकलाई समान व्यवहार गर्ने र सार्वजनिक पदको गरिमा जोगाउने व्यक्ति रोज्नु नै आजको आवश्यकता हो।
अन्ततः मतपत्रमा लगाइने एउटा छापले पाँच वर्षको दिशा निर्धारण गर्न सक्छ। त्यसैले भावनामा होइन, विवेकमा आधारित निर्णय गरौँ। झण्डा र नाराभन्दा माथि उठेर व्यक्ति, उसको क्षमता, चरित्र र कामलाई मूल्याङ्कन गरौँ।
हाम्रो एक मत केवल मत होइन—आगामी पाँच वर्षको भविष्यको जिम्मेवारी हो।
त्यसैले यसपटक यस्तो निर्णय गरौँ—
“पाँच वर्षको भविष्य हाम्रो हातमा छ,
अबको निर्णय पाँच वर्षको पछुतो नबनोस्।”
