सम्पादकीय ✍️। लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा नागरिकको विवेकपूर्ण निर्णयले नै देशको नेतृत्व निर्धारण गर्दछ। मतदाताले तथ्य, नीति, कार्यक्षमता र उम्मेदवारको चरित्रको आधारमा निर्णय गर्दा मात्र लोकतन्त्र सुदृढ र प्रभावकारी बन्न सक्छ। तर पछिल्लो समय हाम्रो समाजमा यस्ता आधारभन्दा हल्ला, अफवाह, भावनात्मक प्रचार र भीडको प्रभाव बढ्दै गएको देखिन्छ। यही प्रवृत्तिले देशले असल, सक्षम र दूरदर्शी नेतृत्व पाउन बारम्बार संघर्ष गर्नुपरेको यथार्थ झल्काउँछ।
निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा विभिन्न दल र उम्मेदवारहरूले मतदातालाई प्रभावित पार्न आकर्षक नारा, आश्वासन र प्रचारलाई तीव्र बनाउने गर्छन्। सामाजिक सञ्जाल, अनौपचारिक जमघट तथा प्रचार–प्रसारका माध्यमबाट अपुष्ट सूचना र भ्रम फैलिने क्रम पनि तीव्र हुने गरेको छ। जब मतदाताले यस्ता हल्ला र भावनात्मक प्रभावको आधारमा निर्णय गर्छन्, तब नेतृत्व छनोटको गुणस्तर कमजोर बन्ने खतरा बढ्छ। यसको प्रत्यक्ष असर राष्ट्रको विकास, सुशासन र सामाजिक न्यायमा देखिने गर्दछ।
हाल सामाजिक सञ्जालमा देखिएको अर्को प्रवृत्ति झनै चिन्ताजनक बन्दै गएको छ। आफैलाई बौद्धिक र सचेत ठान्ने कतिपय व्यक्तिहरूले उम्मेदवारको तस्वीरसँगै आफ्नो मत कसलाई दिने भन्ने सार्वजनिक गर्ने गरेका उदाहरणहरू बढ्दै गएका छन्। विचार अभिव्यक्त गर्ने स्वतन्त्रता लोकतन्त्रको आधार भए पनि मतदान गोप्य र स्वतन्त्र प्रक्रिया हो भन्ने मूल्यमान्यतालाई कमजोर पार्नु स्वस्थ लोकतान्त्रिक संस्कारको संकेत मान्न सकिँदैन। यस्तो व्यवहारले समाजमा समूहगत दबाब सिर्जना गर्न सक्ने र मतदाताको स्वतन्त्र निर्णय क्षमतामा असर पार्ने सम्भावना रहन्छ।
असल नेता लोकप्रिय नाराले होइन, इमानदारी, कार्यक्षमता, दूरदृष्टि र जनउत्तरदायित्वका आधारमा चयन हुनुपर्छ। जब नागरिकले यी पक्षलाई बेवास्ता गरी प्रचार, हल्ला र भावनात्मक प्रभावमा निर्णय गर्छन्, तब योग्य र सक्षम नेतृत्व ओझेलमा पर्ने जोखिम बढ्छ। लोकतन्त्र केवल मतदान गर्ने प्रक्रिया मात्र नभई नागरिक चेतना, जिम्मेवारी र विवेकको अभ्यास पनि हो।
आजको आवश्यकता नागरिकलाई अझ सचेत, जिम्मेवार र तथ्यमा आधारित निर्णय गर्ने संस्कारतर्फ उन्मुख गराउनु हो। सूचना प्राप्त गर्दा त्यसको सत्यता परीक्षण गर्ने, उम्मेदवारको विगत, नीति तथा कार्यशैलीको गम्भीर मूल्याङ्कन गर्ने र मतदान प्रक्रियाको मर्यादा कायम राख्ने बानी बसाल्नु अत्यन्त जरुरी छ। जब नागरिक विवेकशील र उत्तरदायी बन्छन्, तब मात्र राष्ट्रले सक्षम, इमानदार र दूरदर्शी नेतृत्व प्राप्त गर्न सक्छ।
लोकतन्त्रको वास्तविक शक्ति नागरिककै चेतनामा निहित हुन्छ। हल्लाको राजनीति र प्रदर्शनमुखी संस्कारबाट माथि उठेर विवेकपूर्ण निर्णय लिन सकिएमा मात्र देशले स्थिर, सक्षम र जिम्मेवार नेतृत्व प्राप्त गर्न सक्नेछ।
